Over

Wat is Hart boven Hard?

Historiek 2014 – 2019

2020 en verder

Wat is Hart boven Hard?

Sinds haar start in 2014 streeft burgerbeweging Hart boven Hard naar een herwaardering van de mens en zijn grondrechten in het hart van de samenleving: waarde boven winst, ieders recht op een menswaardig bestaan (Artikel 23 van de grondwet) vóór de scheve wetten van de beurs en het profijt van een kleine minderheid. Tegenover de harde woorden op sociale media stellen we een hart voor mensen voorop. Letterlijk luidt onze missie:

 

Hart boven Hard wil een inclusieve en duurzame samenleving helpen creëren, waarin de waarde van mensen voorgaat op het pure streven naar winst.

We bewegen en verbinden burgers over maatschappelijke thema’s en sectoren heen om hun gedeelde bekommernissen creatief te uiten én de samenleving te winnen voor het realiseren van alternatieven. Zo beoefenen we de participatieve democratie die we graag meer willen zien.

 

Hoewel Hart boven Hard vooral bekend is van zijn mediagenieke beginmaanden als anti-austerity protestbeweging en zijn jaarlijkse kleurrijke Grote Parades met telkens 15 000 tot 20 000 manifestanten voor een andere samenleving, gaat er veel meer achter schuil:

  • 25 lokale groepen van Torhout tot Turnhout met allerlei initiatieven rond sociale cohesie
  • 34.000 sympathisanten op Facebook
  • nationale thematische werkgroepen (Diversiteit, Zorg om Zorg) en projectgroepen (Move Your Money, Door to Door)
  • breed gedeelde infoanimatiefilmpjes rond ongelijkheid of eerlijke belastingen
  • creatieve acties zoals de Langste Tafel (2017), een gehackte Metro met enkel positief nieuws (2016) of de reizende Tina & Tamara Kerstrevue (2018).
  • Check ook changez.be (2018) of rightsnow.be (2019) voor de constructieve aandacht van Hart boven Hard voor concrete alternatieven.

VERDER…

… is Hart boven Hard ook een paar dingen niet: geen verdoken initiatief van voor de verkiezingen, geen stakersbond, geen partijpolitieke mantelorganisatie.

 

Historiek 2014 – 2019

Schermafbeelding 2020-03-31 om 20.50.52

EEN EXPLOSIEF BEGIN

Op 16 augustus 2014 verzamelden zich in de lokalen van Scouts en Gidsen Vlaanderen een 50-tal cultuurwerkers, vakbondslieden, middenveldmensen, jeugd- en sociaal werkers… om het te hebben over de aangekondigde besparingen van de nieuwe Vlaamse regering. Hoe samen reageren op wat er zat aan te komen? Initiatiefnemers Wouter Hillaert en Hugo Franssen, beiden met bindingen in de cultuursector, hadden geen plan. De tafel was leeg. En dat is wellicht dé sleutel geweest van de dynamiek die volgde: dit sectoroverschrijdend burgerinitiatief werd samen ingevuld,  samen vormgegeven en samen continu bijgestuurd.

Amper een maand en vier open vergaderingen later, op 22 september 2014, maakte ‘Hart boven Hard’ zich publiek bekend met een Alternatieve  Septemberverklaring in De Morgen, ondertekend door ruim 1.000 verenigingen en uiteindelijk meer dan 20.000 burgers. Dit pleidooi voor een Vlaanderen waarin de mens  centraal staat, werd dezelfde dag met een gezin van reuzen aan het Vlaamse parlement overhandigd aan de minister-president vóór zijn eigen Septemberverklaring. Daarop gingen ‘s avonds gelijktijdige discussieavonden door in drie theaters in Gent, Brussel en Antwerpen over zowel het regeerakkoord als de Septemberverklaring. Burgers uit heel verschillende sectoren getuigden over  de mogelijke impact van de genomen beleidskeuzes en besparingen op hun werk en gezinsbudget. Velen hoorden elkaars verhaal voor het eerst. Waarheen met onze bezorgdheden?

De reactie uit  de samenleving was sterk. Nog voor nieuwjaar 2015 telde de beweging al 20 spontaan opgerichte lokale groepen en een Franstalig zusterinitiatief (Tout Autre Chose). Overal in Vlaanderen en Brussel dook het logo van Hart boven Hard op. De ‘no alternative’-agenda van de nieuwe federale regering en de hete syndicale herfst wakkerden de beweging verder aan. Als civiele steunbeweging  sloot Hart boven Hard aan tussen de 120.000 syndicale betogers op 6 november 2014, en deed het op de staking van 15 december 2014 rinkelende fietstochten langs de piketten. Voor het klassieke middenveld kwam Hart boven Hard verrassend fris politiserend, verbindend en wervend creatief over. Ook voor vakbonden voelde die enthousiaste solidariteit van ongebonden  burgers historisch. Intern werd het eigen verhaal scherpgesteld op maandelijkse open ‘Grote Vergaderingen’ (‘het parlement van Hart boven Hard’, zie verder) en op de eerste Hartslag, een open  burgerconferentie op 25 oktober 2014 in Antwerpen met ruim 350 aanwezigen. Hart boven Hard ging hard.

VISIE EN VERHAAL: VAN ‘TEGEN’ NAAR ‘VOOR’

Samen tegen de besparingen zijn werkte voor Hart boven Hard sterk verbindend, maar waar waren we samen vóór? Begin 2015 werden na meerdere Grote Vergaderingen en veel overleg met heel  wat verenigingen de 10 hartenwensen afgeklopt.

Dit concreet-menselijke programma vormt nog steeds de  inhoudelijke ruggengraat van Hart boven Hard. Het is het startpunt voor maatschappelijke gesprekken tussen burgers in lokale kernen en verbindt de hele beweging: welke weg willen we op als  samenleving en met het te voeren beleid? Experts uit verschillende bewegingen schreven mee aan de analytische en sensibiliserende two-pagers per hartenwens. Ook tien animatiefilmpjes  maakten ze tastbaar voor een breed publiek.

VERBINDING VAN LOKAAL TOT NATIONAAL NIVEAU

Eén kenmerk hadden de activiteiten van Hart boven Hard de voorbije jaren gemeen: verbinding over interessevelden heen. Zo vroegen we van lokale groepen dat hun oprichters uit heel  verschillende hoeken kwamen, maar wel los van een lokaal politiek mandaat. Hart boven Hard gelooft in het linken van burgers en organisaties voorbij de verkokering waar beleid en besparingen  hen in dwingen.

Schermafbeelding 2019-10-13 om 23.12.21

SAMEN IN BEWEGING

Achter die tijdslijn van acties en uitwisselingen ligt iets veel wezenlijkers, ook al blijft het meestal onzichtbaar: wat Hart boven Hard betekend heeft voor individuele mensen, en hoe zij samen (de)  beweging maken. Burgers vonden in onze beweging menselijke steun, inspiratie, kritische dialoog, frisse energie, hoop, gedeeld enthousiasme, pure kennis, een extra zetje om zich te engageren,  nieuwe competenties bij zichzelf… Natuurlijk geldt die persoonlijke verrijking voor zowat elke sociaal-culturele vereniging, maar bij Hart boven Hard is vooral het grote aandeel nieuwe contacten uitzonderlijk, en de brede waaier van activiteiten die je er samen mee verwezenlijkt.

Door de veelzijdige aard van de beweging hebben ook de vrijwilligers allesbehalve één profiel. Wat deze mensen  zo betrokken maakt bij Hart boven Hard, is niet alleen het verhaal dat we uitdragen, maar de gezamenlijke en vaak heel participatieve creatie ervan. Net omdat we allemaal vrijwilligers zijn, en er  geen centrale autoriteit is. Over de hartenwensen gingen verschillende Grote Vergaderingen. Dialogische workshops vormden de kern van onze Hartslagen. Mobiliseren voor een Parade bleek  telkens weer een veelzijdig proces waar iedereen op zijn manier creatief aan kon bijdragen, van tafels bouwen tot zangrepetities, van slogans verzinnen tot op de markt gaan staan. Zeker in lokale  groepen werkte die procesmatige toe-eigening van het samen ontwikkelde kader altijd heel wervend.

Wat Hart boven Hard soms miste aan heldere planning, won het aan directe betrokkenheid en  eigenaarschap van velen om dat plan gaandeweg mee vorm te geven.

EEN WAAIER AAN CREATIEVE ACTIEVORMEN

Met even strijdbare als creatieve verschijningen op straat haalde Hart boven Hard regelmatig de media. Naast de vier Grote Parades organiseerden of ondersteunden we de volgende acties, die  een mooi beeld geven van de Belgische en Europese actualiteit tussen 2014 en 2019:

  • Op de syndicale betogingen en nationale stakingen van 2014, 2015 en 2019 staken we als burgers de stakers een hart onder de riem.
  • We lieten onze vlag zwaaien tegen de Europese aanpak van Griekenland, de aankoop van gevechtsvliegtuigen, het bezoek van Trump in Brussel, de handelsverdragen TTIP en CETA, de verhoging van de pensioenleeftijd.
  • Na de aanslagen in Brussel, amper drie weken na onze tweede Parade, was het Hart boven Hard die op 17 april 2016 de Mars tegen Haat en Terreur organiseerde.
  • We trokken onze lila muts aan op de demonstraties op Internationale Vrouwendag.
  • We leidden een blok op de Klimaatmars in Oostende op 6 december 2015 en stonden mee in de kilometerslange mensenketting van Duitsland tot Tihange.
  • We verenigden tientallen organisaties in het platform ‘21 maart’ dat leidde tot twee antiracismebetogingen in maart 2018 en 2019.
  • Op de klimaatmarsen van 2019 liepen we vaak mee met onze grote rollende euro van Move Your Money.
  • We gingen praten met de Gele Hesjes tijdens hun verboden betogingen.
  • Bij de spontane protesten tegen de besparingen in de kunsten en de sociale sector waren het Hart boven Hard-mensen die ze begin december 2019 samenbrachten in Vuur-Werk.

Juni_cutout from presentation5years HbH

Telkens wees onze burgerbeweging op de bredere verbanden tussen specifieke thema’s. Nieuwe burgers vonden via Hart boven Hard hun weg naar de vredes-, de vrouwen-, de antiracistische, de  syndicale en andere solidaire bewegingen.

Naast de klassieke ‘betogingen’ blonk Hart boven Hard ook uit – mede dankzij de goede link met de artistieke wereld – in meer onverwachte actievormen:

  • Op 6 december 2014 trokken we met een reuzen-Sint door Antwerpen langs theatraal geanimeerde punten (zoals het voor belastingsontduiking veroordeelde Omega Diamonds) om briefjes van 500 euro uit te delen: ‘er is wel degelijk genoeg geld in België’. Zo wilden we pleiten voor rechtvaardige fiscaliteit.
  • In maart 2015 plantten we op de eerste lentedag een Hart boven Hard-bos in Affligem
  • We goten onze hartenwensen in een licht ironische Quiz op het (Im)Possible Futures-festival van Vooruit.
  • Voor de Parade van 2016 vervingen we twee keer de Metro-krant met onze eigen krant vol met positieve alternatieven.
  • Het najaar van 2016 openden we met een heel breed gedeeld mock-up filmpje van de Septemberverklaring van de minister-president in het Vlaams Parlement. We verspreidden zijn ‘sorry’ op affiches in tientallen cultuurhuizen, ziekenhuizen, sociale diensten: ‘sorry, beste klant, dat we u door de besparingen niet meer dezelfde kwaliteit kunnen bieden’.
  • Op de vooravond van de nationale betoging van 30 september 2016 brachten we cultuursector, middenveld en individuele burgers samen op een feestelijke Nacht van het Verzet in de Beursschouwburg, inclusief een levende bibliotheek met bijzondere getuigen die mensen konden ontlenen voor een kort gesprek. Een boeiende kruisbestuiving die smaakte naar meer.
  • Het jaar 2018 openden we à la The Daily Show met een alternatief jaaroverzicht van het jaar dat nog moest komen, met dank aan acteur Rashif El Kaoui. Daarin raakte een school kinderen verloren in het bos op zoek naar de onderwijshervorming, en gaf de EU haar Nobelprijs voor de Vrede na zes jaar zelf terug.
  • Nog in 2018 draaide filmmaker Ben De Raes met Hart boven Hard een jaar lang de documentairereeks Changez: tien korte films rond alternatieven inzake wonen, voeding, transport, democratie… om er vervolgens bij de lokale verkiezingen in acht steden discussiecafés rond te organiseren met lokale politici en experts.
  • Na die gemeenteraadsverkiezingen trok Hart boven Hard met zijn burleske Tina en Tamara-Kerstrevue en tientallen artiesten langs Vooruit, Kaaitheater, Arenberg, C-Mine, de Kortrijkse Scala en 30CC in Leuven, voor een pittige en ludieke kijk op de stand van het land.
  • De meest succesvolle actie deden we in 2019 met FairFin en Greenpeace: Move Your Money. Daarvoor onderschreven 10.000 Vlamingen, geïnformeerd dankzij een 15-tal lokale infoavonden, een ultimatum aan de vier Belgische grootbanken, met de vraag om hun miljardeninvesteringen in fossiele brandstoffen stop te zetten. Anders beloofden zij zelf hun geld terug te trekken uit KBC, ING, Belfius en BNP-Paribas. Deze actie verbond financiën en klimaat en bood mensen een concreet handelingsperspectief, terwijl de betrokken banken ons stuk voor stuk op gesprek vroegen.

 

2020 en verder

HartBovenHard_campagnetekeningEind 2019 klopten we een nieuw beleidsplan af op basis van een grondige participatieve evaluatie van vijf jaar Hart boven Hard. We kozen voor vier principiële spoorwissels:

1. back to burgerbeweging
2. bottom-up boven
3. meer verhaal, en breder
4. professioneler omgaan met vrijwilligers.

Om dat alles te realiseren heeft Hart boven Hard professionele ondersteuning nodig en om dat te kunnen betalen, werd structurele subsidiëring aangevraagd bij de Vlaamse Gemeenschap in het kader van het Decreet Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk voor de periode 2021 – 2025. In mei van dit jaar ontvingen we een volledig positief advies van de beoordelingscommissie. Het definitieve verdict van de minister krijgen we in oktober 2020.

Het stond dus in de sterren geschreven dat 2020 een overgangsjaar zou worden: niet alleen voor de implementatie van de strategische spoorwissels, maar ook om de beweging operationeel bij te sturen zodat zij klaar is om haar nieuwe doelstellingen voor 2021-2025 waar te maken. Tussendoor zouden we ons zeker ook paraat houden voor wat een nieuwe federale regering zou brengen.

En toen kwam de coronacrisis. Die zette niet alleen de wereld, maar ook het hele bewegingsleven op z’n kop. Voor een beweging als Hart boven Hard die draait op creatieve actie in de publieke ruimte om te politiseren en fysieke ontmoeting en uitwisseling als manier om te verbinden, was dat een hele aanpassing, en al zeker voor het nieuwe kernteam dat nog geen maand bezig was.

Tegelijk was de nood om van ons te laten horen des te hoger. Want een crisis van dergelijk formaat legde de gevolgen van jarenlange neoliberale besparingspolitiek in de gezondheidszorg pijnlijk bloot en zorgde voor een uitvergroting van de bestaande ongelijkheid. En het bleef koffiedik kijken of en hoe lang de overheid volksgezondheid op winstbejag zou gaan laten primeren.

berenbetoging

Uit de noodzaak om vanop afstand te blijven verbinden en politiseren tijdens de coronacrisis werd de campagne Samenstraat geboren. De campagne zorgde voor dynamiek op lokaal niveau en gemeenschapsgevoel op nationaal niveau en politiseerde de golf van solidariteit door de strijd aan te gaan met drie andere virussen die minstens even schadelijk zijn als corona: het besparingsvirus, het virus van winstbejag en het virus van ongelijkheid. In die Samenstraten voerden we actie met beresterke ideeën om een rechtvaardige exit- en herstelstrategie vorm te geven en een nieuwe federale regering op het spoor van duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid te zetten.

Mits enkele aanpassingen aan de omstandigheden kon het gross van onze thematische werkgroepen hun werking voortzetten. De moord op de zwarte man George Floyd in de VS en de daaropvolgende Black Lives Matter-protesten zorgden ervoor dat onze werkgroep Diversiteit de handen vol had. Daarnaast werden er plannen gesmeed om een nieuwe nationale werkgroep rond het thema Wonen op te richten. En de werkgroep Zorg om Zorg kon tussen alle coronaperikelen door nog een voorstel voor een nieuw zorgpact, gebaseerd op  verbindende en zingevende zorgpraktijken op de tafel van Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke leggen.

Ook de Move Your Money-campagne van 2020 blijft in aangepaste vorm doorgaan en het nieuwe project Door to Door kan mits een kleine vertraging in het najaar van 2020 eveneens van start gaan.

Vanaf september gaat Hart boven Hard voluit voor de vernieuwing en versterking van haar vrijwilligerswerking, zodat de nieuwe operationele structuur van de beweging up and running is tegen 2021.

Verder volgen we de politieke beslissingen i.v.m. exit- en herstelstrategie voor de coronacrisis op de voet en houden we de federale regeringsformatie met argusogen in de gaten. Men weze gewaarschuwd. 😉

Deze website heeft cookies nodig om goed te kunnen werken. Meer info

Deze website heeft cookies nodig om goed te kunnen werken. Als je klikt op "Accepteren" hieronder, dan geef je toestemming voor het gebruik van cookies.

Sluiten