Uitreiking prijs van de democratie

Inleiding Eric Goeman – voorzitter jury

Eric Goeman (foto - Katja Pire)

Eric Goeman (foto (c) Katja Pire)

Beste vrienden, kameraden,

Ik wil hier vanavond op de Gentse feesten geen doemdenker zijn en geen spelbreker, al zou ik graag een aantal spelletjes met plezier bederven. Maar we leven niet alleen in surrealistische tijden, bovenal zijn we via de neoliberale wereldorde een postdemocratisch tijdperk binnengetreden.

En zeker het Griekse volk kan dat beamen.

In de EU is de voorbije weken de democratie eindelijk volledig afgeschaft. Wat nu aan het gebeuren is, grenst aan het onwaarschijnlijke. Het gaat om niet meer of minder dan een historische contrarevolutie, een nieuwe fase in ons politieke bestel die zich al sinds de crisis van 2008 aan het ontwikkelen was. Het financiële kapitaal regeert nu open en bloot, ondersteund door misselijkmakende figuren zoals Dijsselbloem, iemand waar elke oprechte sociaaldemocraat totaal afstand zou van moeten nemen. De boodschap van deze jakhalzen is duidelijk: elk democratisch verzet zal de kop worden ingedrukt; elk sociaal alternatief zal verpletterd worden. De EU zoals ze er nu uitziet is een dictatuur . Geen militaire dictatuur, maar een financiële dictatuur. En we weten uit de geschiedenis dat we dictaturen moeten bestrijden.

Ook in ons land is niet alleen het surrealisme aan de macht, maar een uiterst rechtse regering, ten dienste van de vermogenden, ten nadele van de werkenden en werklozen, de zwakkeren.

De regering Michel I is van plan de verworvenheden van onze democratische welvaartsstaat af te breken. Dat dit niet zonder slag of stoot gebeurt is vooral te danken aan de oudste sociale beweging in ons land – de vakbonden – en nieuwe sociale bewegingen die zich ook verbinden met de oude.

De prijzen voor de Democratie en Jaap Kruithof zijn vandaag prijzen van verzet, van revolte, geworden. Het gaat vanaf nu niet meer of minder over de toekomst van de democratie, de toekomst van onze toekomst. Het gaat over ons voortbestaan, ons samenleven, onze sociale samenleving en verworvenheden zoals de verzorgingsstaat en de sociale zekerheid, verworvenheden waarvoor miljoenen mensen geknokt hebben.

De laureaten die vanavond bekroond worden zijn bekroond voor hun verzet. Verzet en nog eens verzet.

Daarom, beste vrienden, kameraden, was er dit jaar slechts 1 laureaat mogelijk voor de Prijs voor de Democratie 2015: De prijs van verzet en het zoeken naar alternatieven gaat naar de sociale beweging HART BOVEN HARD!

Uit het juryrapport:

“Hart boven Hard is een nieuwe sociale beweging die er in geslaagd is om een brede coalitie aan maatschappelijke actoren te verenigen in een platform tegen de besparingen. De originaliteit bestaat eruit dat Hart boven Hart verschillende thema’s met elkaar verweven heeft gaande van de meer klassieke vakbondseisen tot thema’s die te maken hebben met de vermarkting van kunst en cultuur. Aldus is Hart boven Hard erin geslaagd om nieuwe segmenten van de bevolking aan te spreken en te betrekken in politieke actie en discussie. Een verrijking voor de democratie.

HbH is eerst en vooral een burgerreactie tegen een rechts regeringsbeleid. En dat goed de overstap maakt naar alternatieven op alle mogelijke beleidsterreinen. De Prijs voor de Democratie zal ook een aanmoediging zijn om de aangevatte taak verder te zetten, want de weg zal lang en moeilijk zijn. En omdat het in de komende jaren Hard tegen Hard zal zijn, verdient Hart boven Hard nu al de Prijs voor de Democratie”.

Hbh verdient de prijs van de democratie omwille van verschillende redenen.

1.    Participatie.
Het huidig politiek stelsel berust op representatie en herleidt de burger tot een passieve kiezer, die het politiek debat en de besluitvorming moet overlaten aan de verkozenen. Hbh ontsluit dit model en roept de burger op om actief mee te helpen denken en te beslissen.

2.    Verbreding middenveld.
Voor de participatie van de bevolking is het middenveld onontbeerlijk. Hbh is een van de grootste burgerbewegingen uit de Belgische geschiedenis. Hbh is er in geslaagd om de vakbonden te verenigen met honderden andere middenveldorganisaties. Het sociaaleconomische strijdveld van de vakbonden wordt daardoor verweven met gender, ecologische, culturele en andere strijdpunten. Dit is zeer hoopvol voor de toekomst.

3.    Democratisering van de samenleving.
Democratie houdt in dat de bevolking en iedereen van de bevolking alle mogelijke kansen krijgt om zich volwaardig te ontplooien. De huidige regeringen (federaal en regionaal) ondermijnen dit. Hbh is een belangrijk tegengewicht om die democratisering zoveel mogelijk te behouden.

4.    Een andere wereldvisie.
Hbh blijft niet bij defensieve eisen, maar gaat op zoek naar een andere, betere samenleving. Het breekt daarmee definitief met het verlammende mantra van ‘There is no alternative’. Dat is misschien wel de belangrijkste verdienste van Hbh.

Eric Goeman, voorzitter Jury Prijs voor de Democratie 2015.

Inleiding Lydia Chagoll

pd79Zo vereerd als ik was de prijs voor de democratie in 2014 te mogen ontvangen, zo vereerd ben ik vandaag die prijs voor 2015 te mogen doorgeven aan Hart boven Hard, een positieve beweging die het streven naar een solidaire maatschappij voorop stelt, met als hoofddoel de onrechtvaardige besparingen van de regeringen te bestrijden op alle niveaus: financiële, sociale en maatschappelijke.

De beweging Hart boven Hard gaat voor een positieve democratie waarvan de ware zin is: de macht moet van onder naar boven uitstralen en niet omgekeerd. Dus: regeren en handelen alleen met inspraak! Iedereen – met de nadruk op iedereen – moet zowel in welvaart als in crisis een steentje bijdragen. Iedereen heeft recht op waardigheid, op levenskwaliteit, op erkenning, welke ook zijn bekwaamheid moge zijn. In een rechtsstaat, in ezen democratie, heeft onrechtvaardigheid geen bestaansrecht.

Hart boven Hard stelt voor, en ik citeer: te willen spreken met één stem die ieder mens versterkt. Kortom, de beweging heeft als doel de solidariteit in ere te houden en verbant voordelen die alleen ten goed komen aan enkelingen. Prima, volledig mee eens!

Hart boven Ha rd zal heel hard (met een d) en met een sterk hart (met een t) moeten werken om al die gewenste doelen te bereiken. Ik wens dan ook oprecht en van harte de beweging een verdiend succes in de nabije en verre toekomst.

Lydia Chagoll

Bedankingswoordje Wouter Hillaert

pd25

Wouter Hillaert (foto – Katja Pire)

Merci aan het Trefpunt en Democratie 2000. Zo komt een mens nog eens op de Gentse Feesten. Vorige week moest ik al een 11 juli-toespraak houden in Kortrijk, vandaag een 21 juli-toespraak voor u… Hart boven Hard moet zijn eerste verjaardag nog vieren en we horen nu al tot het establishment. Ik ga het kort houden.

Met een quizke: wat is democratie? Steek bij het goede antwoord uw hand omhoog. Democratie is…

a) max 60 euro per dag kunnen afhalen
b) het bolleke rood maken en dan 4 jaar uw mond houden
c) de vragen van Linda De Win voor de camera (Villa Politica)
d) de gratis consultancy van bedrijfslobbyisten aan onze politici
e) de excell-sheet van de begrotingsopmaak
f) mogen betogen voor het stadhuis in ruil voor een GAS-boete

Het goede antwoord is niet gegeven. Dat is de democratie: het goede antwoord is niet gegeven. Democratie is het kladschrift voor de echte democratie. Democratie is een uitnodiging om ze te bedenken en al doende uit te tekenen. Ze is niet gegeven. Niet in het parlement, niet in Europa, niet in het Handvest van de Rechten van de Mens. We moeten ze zelf maken.

Het grootste gevaar voor de democratie is niet dat de politiek niet luistert. Het grootste gevaar is dat we zelf gaan geloven dat we er geen deel meer van uitmaken.

Ik was onlangs op mijn oude middelbare school, hier in Gent. Voor een gesprek over verzet. Ik heb daar graag gezeten, echt een goede school. Maar wat mij frappeerde, was dat al die slimme en gemotiveerde leerkrachten wel vonden dat er nog heel wat beter kon aan het bestuur op hun school, maar dat ze niet vanzelf de klik leken te maken om mee na te denken over hoe het anders kon.

Het frappeerde mij hoe moeilijk we ons medeverantwoordelijk voelen, tenzij je baas het oplegt. Het frappeerde mij hoe moeilijk het is om initiatief te nemen, en daar bij collega’s draagvlak voor te vinden, om samen iets te verdedigen bij de directeur. De verbeelding om buiten de bestaande paden te denken. De winst van samenwerking vormgeven. Over problemen niet alleen praten, maar het anders doen. Settelen we ons niet te makkelijk in hoe de dingen nu eenmaal zijn? Misschien was het maar een indruk. Maar als nog niet de helft van een lerarenkorps met een creatief voorstel komt, kan een directeur op zijn kop gaan staan. Dat geloof ik. Dat dat kan, iets veranderen.

Dat is het geloof van Hart boven Hard. Dat democratie begint bij je medeverantwoordelijk voelen, bij zoeken naar samenwerking buiten het bekende. Dat kan op kleine schaal. Op je werk. In de jeugdbeweging. In je straat. Dat kan met kleine principes. Zodra iemand vijf minuten staat te zeggen hoe erg het allemaal niet is, moet iemand anders opwerpen: ‘En wat gaan we daaraan doen?’ Natuurlijk is dat minder makkelijk dan ik het hier sta te verkopen, maar zonder geloof dat het ook anders kan, is het nog veel moeilijker. Zonder democratie op kleine schaal, geen democratie op grote schaal.

Dáár begint de democratie. Niet alleen in foeteren op het parlement, maar in de vraag aan uzelf en uw omgeving: en wat gaan we daaraan doen? En het dan doen. Of toch proberen. Niet alleen voor uzelf, maar samen. Hart boven Hard is eraan begonnen. Omdat het kan.

We moeten de hogere machten aanspreken op onze praktijk, niet alleen op hun praktijk.

Ik draag deze prijs op aan alle 20 lokale groepen van Hart boven Hard. Zij zijn het die Hart boven Hard vleugels hebben gegeven. Zij zullen het moeten waarmaken, de democratie van morgen. Elk van ons zal het moeten doen. Het kan. Er is maar één antwoord gegeven. De democratie, dat zijn wij.

Wouter Hillaert, woordvoerder Hart boven Hard

Fotogallerij