Besparingen Vlaamse regering

De Besparingswatch van Hart boven Hard biedt een eerste overzicht van hoe Vlaanderen wordt getroffen door het beleid. Het presenteert de verzamelde Vlaamse besparingen van de laatste 12 maanden.1 We stappen er vandaag mee naar het Vlaamse Parlement, bij de aftrap van het nieuwe parlementaire jaar, met de boodschap dat onze samenleving méér waard is dan verschraalde zorg, onderwijs, woonbeleid, cultuur, media, jeugdwerk, voorzieningen… Dingen in beweging zetten doe je niet door ze in een keurslijf te knellen.

Net als haar federale zuster gaat de Vlaamse regering prat op haar strakke huishoudboekje, maar ze rijdt intussen de hele samenleving in het rood. Ze wil meer jobs, maar zaait in vele sectoren juist ontslagen en niet-vervangingen. Zelfs wie het moeilijk heeft, wordt niet ontzien. Een vitale samenleving waarin iedereen kan participeren, heeft goede publieke voorzieningen en een sterk verenigingsleven nodig.

Twee voorbeelden om te verduidelijken wat we bedoelen.

1. In de zorg is het VIPA-fonds – het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden – opgedoekt zonder dat er een alternatief voor is. Ziekenhuizen, woonzorgcentra, psychiatrische instellingen, kinderdagverblijven, centra voor algemeen welzijnswerk, preventie en ambulante gezondheidszorg, voorzieningen voor personen met een handicap en voor bijzondere jeugdbijstand… allemaal moeten ze andere bronnen voor de financiering van hun infrastructuur aanboren. Er is geen budgettaire ruimte meer voor. Gaat de privésector het nu helemaal overnemen? Hoe hoog zal de kost zijn bij de verrekening aan de patiënt? Concreet: zal verblijf in woonzorgcentra voortaan gemiddeld 1850 euro per maand gaan kosten? Een gemiddeld pensioen van 1107 euro zal daar alvast niet voor volstaan.
Het VIPA-fonds keerde in 2012 nog 500 miljoen euro uit, en in 2014 nog 282 miljoen euro. Maar voor 2015 en 2016 wordt dat… nul euro.

2. De sociale woningbouw loopt almaar meer vertraging op. Het verslag van het Belgisch Rekenhof is duidelijker dan wij het kunnen zeggen: “ Sinds begin 2014 is er zelfs geen vijfjaarlijks programma meer, alhoewel de decreetgever dat gelastte. Er zijn evenmin uitvoeringsprogramma’s opgemaakt. De planning van nieuwbouw en renovaties voldoet dan ook niet aan de eisen van de Wooncode.”

Waar een duidelijk beleid nodig is, wordt het weg-bespaard. In de Vlaamse begrotingsopmaak 2015 heeft de regering het over een totaal van 1,158 miljard “bijkomende creatie bruto-beleidsruimte door begrotingsmaatregelen”. In mensentaal zou dat heten: 1,158 miljard bijkomende besparingen. Want het pijnlijkst is misschien wel dat deze besparingen bovenop de lange reeks vorige besparingen komen.
In het blokje ‘Nieuw beleid’ voorziet deze begroting nauwelijks 98 miljoen. Daarvan gaat dan nog 65 miljoen naar zorg en welzijn, een sector waar de regering tegelijk voor 235 miljoen bespaart. Over welke “gecreërde bruto-beleidsruimte” heeft ze het dan?

Intussen is het duidelijk dat niet iedereen moet besparen. Besparen is een privilege voor de gewone mensen. Zo geeft de Vlaamse overheid 50 miljoen euro energiesteun aan 104 energie-intensieve bedrijven. Uitgerekend deze bedrijven krijgen zo als enige de CO2-kost in hun elektriciteitsfactuur terugbetaald. Een verspilling van overheidsmiddelen.

Wij, burgers en middenveld, komen vandaag met een aanbod, een open voorstel. Het mag duidelijk zijn dat het beleid de uitdagingen niet langer alleen aankan, terwijl de kwaliteiten van zoveel mensen onaangesproken blijven. Kunnen we ons niet samen iets anders verbeelden? Een model ontwikkelen waarin waarde boven winst gaat? Rijk is een samenleving door goede zorg, sociale zekerheid, bloeiende cultuur en natuur, degelijk onderwijs, wetenschappelijk onderzoek, vlotte toegang tot sport en mobiliteit. Die rijkdom is van iedereen. Haar pasmunt heet solidariteit.

BESPARINGSGEGEVENS

Geen budget meer voor nieuwe projecten nieuwbouw of renovatie
De Vlaamse investeringen in de zorg- en welzijnsinfrastructuur dorgen op. Zo wachten 171 woonzorgcentra op 1 miljard euro investeringen en 56 ziekenhuisdossiers op ongeveer hetzelfde bedrag. Er dreigen onherstelbare achterstanden te ontstaan.
Het Vlaams Investeringfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA) keerde uit:

  • 509 miljoen (in 2012),
  • 282 miljoen (in 2014) en…
  • 0 euro voor 2015 en 2016.

Besparingen

  • De regering trekt dit jaar 65 miljoen euro extra uit voor zorg en welzijn. Maar tezelfdertijd wordt er 247 miljoen euro bespaard. Dat is een nettobesparing van 182 miljoen euro.
  • Besparing van 5% op de werkingskosten van de voorzieningen. Intussen blijven de 3 indexsprongen op de werkingskosten uit de voorbije jaren gelden. Voor de gesubsidieerde organisaties wordt de indexering van de werkingssubsidies in 2015 overgeslagen.
  • Besparing op de instellingen voor gehandicaptenzorg: 13,1 miljoen
  • Besparing jongerenwelzijn: 3,6 miljoen
  • Besparing algemeen welzijnswerk: 0,4 miljoen
  • Besparing centra teleonthaal
  • Besparingen gezins- en thuiszorgdiensten: 2 miljoen
  • Besparing werking woonzorgcentra: 2,1 miljoen
  • 20% besparing begeleidingscentra voor verkrachters en pedofielen. In Brussel dreigt het steuncentrum te sluiten.
  • Niet-indexering van de kinderbijslag
  • Voor 2015 werd op het nippertje geld vrijgemaakt voor animatie in de woonzorgcentra. Maar voor 2016 is niets beloofd. Eerder plande de regering het budget te halveren van 44 naar 19 miljoen euro.
  • Hervorming van de provincies raakt ook gehandicapten-verenigingen (bijvoorbeeld de definitieve sluiting van Modem vzw, een adviescentrum voor gehandicapten met communicatieproblemen.

GEVOLGEN

Hogere tarieven

  • Bijdrage voor de zorgverzekering: van 25 naar 50 euro per jaar (en van 10 naar 25 voor de armsten). (115 miljoen)
  • Remgeld voor bezoek aan specialisten stijgt van 8,23 naar 12 euro.
  • Duurdere tarieven in de kinderopvang (5,5 miljoen euro). Het minimumtarief voor kinderopvang stijgt van 1,5 euro naar 5 euro per dag, met uitzonderingen voor mensen met lage inkomens en mensen in een activeringstraject.
  • Het aantal respijtdagen in de kinderopvang wordt beperkt tot 18, alle verdere vooraf vastgelegde opvangdagen moeten betaald worden, ook bij wettige afwezigheid.

Andere gevolgen

  • Voor 1 op de 5 zwaar zorgbehoevende bewoners in de woonzorgcentra, in totaal 10.459 mensen, voorziet de regering niet de nodige personeelsomkadering.
  • De kwaliteit van de dienstverlening in de welzijnsector komt onder druk: werkdruk, meer patiënten per werknemer, onvoldoende capaciteit.
  • Binnen de gehandicaptenzorg wordt ingezet op de individuele responsabilisering, wat ertoe kan leiden dat personen met een handicap (deels) zelf op zoek moeten naar financiering voor hun zorg. Er zijn geen garanties op betaalbare zorg-, woon- en leefkosten op maat van de persoon met een handicap.

BESPARINGSGEGEVENS

  • Besparing van 7,5% van de organisaties die onder het Kunstendecreet vallen. Voor een aantal grote instellingen van de Vlaamse Gemeenschap geldt een besparing van 2,5%.
  • De projectsubsidies voor individuele kunstenaars klokken in 2015 af op een besparing van maar liefst 35%. (3,5 miljoen euro) 79 van de 129 positief geadviseerde dossiers blijven zonder steun, anderen krijgen minder dan het ingediende budget
  • Afbouw van provinciale bevoegdheden voor cultuur. De provinciale cultuurbudgetten bedragen samen meer dan 100 miljoen. Veel wordt overgedragen naar de Vlaamse gemeenschap en de gemeenten maar het staat nog niet vast hoeveel en wat.
  • Overheveling naar het Gemeentefonds van de Vlaamse cultuurtoelages aan de gemeenten. Bij die overdracht wordt 5% op dat budget bespaard en verliezen de middelen hun oormerking, zodat ze naar andere zaken dan cultuur kunnen gaan.
  • Door de voorgaande maatregelen vervalt ook veel regionale coördinatie van culturele centra, bibliotheken, amateurwerk enzovoort.
  • Subsidies voor culturele manifestaties van lokale verenigingen worden afgeschaft.
  • Bezuinigingen voor de Landskommanderij Alden Biezen en het kasteel van Gaasbeek.
  • De Vlaamse regering snoeit in de lonen van het deeltijds kunstonderwijs (DKO), de 178 muziek- en tekenacademies. Het DKO lijdt al zwaar door besparingen van de lokale besturen.
  • Het luik ‘kunstenaars’ wordt uit het doelgroepenbeleid inzake tewerkstelling geschrapt. Daardoor verliest de Filharmonie 350.000 euro, NTGent verliest 200.000 euro, Opera Vlaanderen ruim 600.000 euro enz.

GEVOLGEN

  • De cultuurtickets zijn in 10 jaar 30% gestegen. O.a. de festivals werden in 2015 flink duurder.
  • Hogere inschrijvingsgelden in het deeltijds kunstonderwijs.
  • Vrijwilligers, kostenvergoedingen, stages… komen in de plaats van normale arbeidsovereenkomsten.
  • De RSZ-korting wordt geannuleerd. Het zet de normale tewerkstelling in loondienst (van kunstenaars) onder druk. Veel artiesten kiezen voor de kleine vergoedingsregel waarmee men geen sociale rechten opbouwt.
  • De privatisering en vermarkting wordt aangemoedigd.

BESPARINGSGEGEVENS

Hoger onderwijs

  • De ‘klik’, de aanpassing van de financiering aan de stijging van het aantal studenten, wordt overgeslagen in 2015 en 2016, een besparing van 217,4 miljoen euro tijdens de legislatuur.
  • De werkingsmiddelen worden gedesindexeerd en met 1,8% gekort, een besparing van 163,7 miljoen tijdens de legislatuur.
  • Het ‘Aanmoedigingsfonds hoger onderwijs’, voor studenten uit bevolkingsgroepen die ondervertegenwoordigd zijn, verdwijnt volledig. Een besparing van 32,3 miljoen euro.

Lager en secundair onderwijs

  • De werkingsmiddelen worden slechts gedeeltelijk (60%) geïndexeerd.
  • Vermindering van de werkingsmiddelen: 1,79% voor het basisonderwijs (30 miljoen) en 4% voor het secundair onderwijs.
  • De Vlaamse regering bespaart bovendien nog eens meer dan 30 miljoen op personeelskosten in het basisonderwijs.
  • Het invoeren van de matrix in het secundair onderwijs betekent een vermindering van het aantal studierichtingen, waardoor de gemiddelde klasgrootte stijgt en er minder leerkrachten nodig zijn.
  • Door het wegvallen van de oormerking zijn de middelen voor lokaal flankerend onderwijsbeleid onzeker.
  • 10% besparing op extra omkadering voor gelijke onderwijskansen.
  • Besparing van 2% op de loonkosten voor de peutertuinen, kinderdagverblijven en het naschools toezicht van GO!-scholen in Brussel.

Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB’s)

  • 10% vermindering van de werkingsmiddelen.

Deeltijds Kunstonderwijs

  • Afbouw van de werkingsmiddelen door besparing van 9,53% op het bedrag per leraarsuur.
  • Dezelfde maatregel treft de Beiaardschool.

Opleidingscheques

  • Werknemers met een diploma hoger onderwijs kunnen geen beroep meer doen op opleidingscheques, tenzij ze eerst loopbaanbegeleiding volgen.

GEVOLGEN

Hogere inschrijvingsgelden

  • Hoger onderwijs: van 620 naar 890 euro per jaar voor studenten zonder studiebeurs. Bijna-beursstudenten betalen 470 euro, dat is 60 euro meer.
  • Deeltijds kunstonderwijs voor volwassenen: stijging met 50% (van 202 naar 300 euro). Het verminderd volwassenentarief wordt met 8% opgetrokken naar 125 euro.
  • Centra voor volwassenenonderwijs: van 1,15 euro per lestijd naar 1,50 euro per lestijd. Concreet voor een taalcursus: van 138 naar 180 euro. Verder wordt de begrenzing van het inschrijvingsgeld (460 euro voor Secundair volwassenenonderwijs en 575 euro voor Hoger Beroepsonderwijs en Specifieke Lerarenopleiding) verhoogd naar 600 euro.

Overige besparingsgevolgen

  • De maximumfactuur: opgetrokken naar 45 euro in het kleuteronderwijs en naar 85 euro in het basisonderwijs.
  • Theoretisch rijbewijs op school niet langer gratis, maar 20 euro.
  • Door de afbouw van de werkingsmiddelen komen investeringen in didactisch materiaal, infrastructuur, onderhoud van gebouwen, onderhouds- en beleidsmedewerkers, het comfort van leerlingen in het buitengewoon onderwijs enz. onder druk.
  • Besparingen op studentenvoorzieningen
  • Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB’s): vervoer van leerlingen naar het medisch onderzoek niet langer gratis; minder CLB-begeleiding op school, wat de drempel voor kansarme leerlingen verhoogt.
  • Door besparingen vanuit de gemeenten moeten veel scholen besparen op naschoolse activiteiten, of een boterhammentaks vragen: tussen 60 en 280 euro per leerling en per jaar voor middagmaal en middagtoezicht.
  • De tijdschriften Klasse, Klasse voor Ouders, Maks! en Yeti houden op te bestaan.
  • Leerkrachten in het secundair onderwijs die ziek vallen binnen de 14 dagen voor een schoolvakantie, worden niet langer vervangen.
  • Door de combinatie van het afschaffen van de diplomabonificatie en het optrekken van de pensioenleeftijd moet onderwijzend personeel jonger dan 57 jaar 5 tot 6 jaar langer werken. (Deze maatregel zal voelbaar zijn vanaf 2019.)
  • Besparingen op het ondersteunend personeel (OP) en op de uren bijzondere pedagogische taken (bpt-uren).
  • Tijdelijk werkonbekwaam personeel van het GO! en gesubsidieerde contractuelen kunnen een lager loon tegemoet zien.
  • Er wordt bezuinigd op de anciënniteit die instromende leraren van praktische vakken in het secundair onderwijs kunnen meenemen.
  • Door besparingen op de pedagogische begeleidingsdiensten en op het Vlaams Ondersteuningscentrum voor het Volwassenonderwijs wordt de decretale stuurgroep volwassenenonderwijs opgeheven.
  • Studietoelagen worden teruggevorderd bij spijbelende leerlingen.

BESPARINGSGEGEVENS

Ondersteuningsstructuren van het jeugdwerk

  • 20% besparing voor Ambrassade, dat het landelijk jeugdwerk coördineert
  • 12,5% besparing voor VVJ, de belangenvereniging van jeugdconsulenten

Landelijk jeugdwerk

  • 1 tot 1,5% besparing voor jeugdbewegingen, jeugdhuizen, speelpleinwerkingen….

Lokaal jeugdwerk

  • Door het wegvallen van de oormerking worden de Vlaamse subsidies voor lokaal jeugdwerk nu overgedragen aan het Gemeentefonds en is de investering in lokaal jeugdwerk onzeker.
  • Bovendien werd aan deze overheveling een besparing van 5% en een stop van de indexering gekoppeld.
  • Door de afbouw van de provinciale subsidies zal het jeugdwerk nog middelen verliezen.

GEVOLGEN

  • Om de kwaliteit van de jeugdbeweging te blijven verzorgen, zal Scouts en Gidsen Vlaanderen zowel besparen op uitgaven als zoeken naar nieuwe inkomsten. Zo zal het lidgeld, naast indexatie, éénmalig met 4 euro verhogen naar 32 euro.
  • 82 groepen van de Scouts, Chiro of andere jeugdbewegingen konden vorige zomer niet op kamp vertrekken wegens een tekort aan tenten.
  • Ambrassade moet een kwart van zijn personeel laten gaan: 8 van de 32 personeelsleden.
  • Door het wegvallen van de oormerking mogen gemeenten Vlaamse subsidies voor jeugdwerk voortaan ook voor andere doeleinden gebruiken. Het lokaal jeugdwerk wordt niet langer beschermd tegen de besparingslogica.

BESPARINGSGEGEVENS

  • 675.000 euro besparing in deze legislatuur op beheer, behoud en de uitbreiding van natuurgebieden
  • 10% besparing in 2015 (41.000 euro) op de toelagen voor de opvangcentra voor vogels en wilde dieren
  • 10% besparing op de toelage voor de kringloopcentra
  • 10% besparing (ook 41.000 euro) op de toelage voor milieuorganisatie Milieuboot
  • 10% besparing (36.000 euro) op het Milieuprojectenfonds. Bovendien is het nog onduidelijk of de subsidies van dit fonds in 2015 worden uitgekeerd.
  • Stopzetten van het project Milieukoopwijzer (38.000 euro)
  • Vlaamse steun voor zonnepanelen daalt van 230 naar 90 euro per MWh
  • 10% besparing voor de sectororganisaties in de landbouw.

GEVOLGEN

  • Vooral kleinere natuurgebieden dreigen te verdwijnen door de besparing op de beheerssubsidies.
  • Milieuboot moet het aanbod van sensibilisatie en educatie over het thema water en milieu in eigen streek verminderen.
  • Door de besparingen op de middelen van het Milieuprojectenfonds worden projecten geschrapt van niet-erkende milieu- en natuurverenigingen. (Denk hier aan projecten over lokaal milieubeleid, milieueducatieve projecten, projecten voor verbetering van milieukwaliteit…)
  • Door het einde van Milieukoopwijzer.be kunnen grootverbruikers niet langer eenvoudig de weg naar milieuvriendelijke producten en diensten vinden.
  • De werking van de vogelopvangcentra komt onder druk door de gedaalde toelage.
  • De logica van de besparingen zal ten koste gaan van de biodiversiteit en het natuurbehoud. ‘De klok wordt tientallen jaren teruggedraaid’, schreven 43 wetenschappers over het Vlaamse milieu- en natuurbeleid.

BESPARINGSGEGEVENS

  • Er wordt 15% minder geïnvesteerd in de bouw van nieuwe sociale woningen, waardoor het groeiritme van het aantal sociale woningen verder vertraagt.
    Het Rekenhof schrijft daarover: ‘Sinds begin 2014 is er zelfs geen vijfjaarlijks programma meer, alhoewel de decreetgever dat gelastte. Er zijn evenmin uitvoeringsprogramma’s opgemaakt. De planning van nieuwbouw en renovaties voldoet dan ook niet aan de eisen van de Wooncode.’
  • Het basisbedrag van de woonbonus wordt verlaagd. Die fiscale aftrek voor huiseigenaren zakt van 2.280 naar 1.520 euro per persoon. Het bedrag is ook niet langer geïndexeerd.
    • Door deze maatregel strijkt een koppel gedurende de looptijd van z’n lening gemiddeld 40.000 euro minder fiscaal voordeel op.
    • De middelen die vrijkomen door de afbouw van de woonbonus, gebruikt de overheid niet voor een sociale woonpolitiek met huursubsidies en meer sociale huisvesting.
  • De steunmaatregelen voor sociale koopwoningen zijn afgeschaft.
  • De Vlaamse huurdersorganisaties zien hun subsidiëring niet geïndexeerd en dienen 1% te besparen.

GEVOLGEN

  • De Vlaamse Renovatiepremie wordt hervormd, waardoor een betaling nu in twee fases zal gebeuren, wat voor een remmend effect zorgt. Door de nieuwe categorisering wordt ook het behalen van de maximale premie de facto bemoeilijkt. (Zo kon onder de vroegere regeling voor werken die vervat zijn in de nieuwe categorie ‘karkaswerken’ 6.750 euro worden toegekend, terwijl in de nieuwe regeling voor dezelfde werken maximaal 2.500 euro kan worden uitgekeerd.)
  • Er is geen indexsprong voor huurprijzen, maar wel voor inkomens. Naar schatting loopt op lange termijn de kost hiervan voor de gemiddelde huurder op tot zowat 20 euro per maand. Er is ook geen huurprijsblokkering.
  • Wanneer je in je huis investeert in diefstal- en brandpreventie, kan je dat niet langer fiscaal aftrekken.
  • De woonsubsidiëring in Vlaanderen is niet gericht op de groepen waar de betaalbaarheid het meest in het gedrang komt.
  • Meer dan de helft van de private huurders betaalt meer dan 30% van het inkomen aan huur en bijna de helft (47%) meer dan 40%.
  • Een miljoen woningen zijn van ontoereikende kwaliteit. Voor 650.000 daarvan zijn relatief eenvoudige ingrepen nodig, 350.000 structurele ingrepen.
  • Nieuwe contracten sociale huisvesting worden tijdelijk.

BESPARINGSGEGEVENS

  • Door de afbouwen van het provinciaal beleidsniveau komen de provinciale middelen voor ontwikkelingssamenwerking onder druk te staan.
  • Er wordt 10% bespaard op de werking en toelagen van de Vlaamse samenwerking metregio’s en landen in ontwikkeling, dit betekent een besparing van 3 miljoen.
  • Gemeentelijke ontwikkelingssamenwerking
    • 2015 – 88 gemeentebesturen die voor deze legislatuur Vlaamse subsidies ontvangenvoor gemeentelijke ontwikkelingssamenwerking kregen de boodschap van de Vlaamse overheid dat ze voor het budgetjaar van 2015 10% minder subsidies zullen ontvangen dan aanvankelijk voorzien.
    • vanaf 2016 – Vlaamse subsidies voor gemeentelijke ontwikkelingssamenwerking zullen toegevoegd worden aan het gemeentefonds. Dit gaat gepaard met een besparing van 5 % op het gemeentefonds. Door het wegvallen van de oormerking is er dus geen garantie voor de gemeentelijke ontwikkelingssamenwerking.

GEVOLGEN

  • De gevolgen van de besparingen op de drie beleidsniveaus zijn nog onduidelijk. Er wordt gevreesd voor het stopzetten van een aantal projecten.
  • Nu gemeenten niet meer verplicht worden om middelen voor ontwikkelingssamenwerking te gebruiken komt de gemeentelijke Noord-Zuid werking in veel gemeenten in gedrang.

BESPARINGSGEGEVENS

  • Het decreet sociaal-cultureel volwassenenwerk levert 4,9% in. Dat is een besparing van 2.460.000 euro voor de werkingen van de organisaties voor sociaal-cultureel volwassenenwerk.
  • 510.000 euro besparing op de werking van organisaties voor amateurkunsten.
  • 919.000 euro besparing op het participatiebeleid (beleid ter bevordering van participatie in jeugdwerk, sport en cultuur).
  • De organisaties voor circuskunsten moeten 10.000 euro besparen.
  • Socius verliest 6% van de middelen.
  • De belangenbehartigers, zoals de FOV, worden met een besparing van 20% geconfronteerd.
  • De middelen voor lokaal cultuurbeleid worden niet langer geoormerkt, waardoor de investering in lokaal cultuurbeleid onzeker wordt.
  • Een groot aantal organisaties en verenigingen binnen het sociaal-cultureel werkveld zijn afhankelijk van provinciale subsidies, een beleidsniveau dat zal worden afgebouwd. Ook dat heeft gevolgen.

GEVOLGEN

  • De socio-culturele organisaties zijn genoodzaakt te herstructureren in hun personeelsbestand, hetzij door het niet-vervangen van werknemers die op pensioen gaan, hetzij door maatregelen die leiden tot meer deeltijds werk of zelfs door over te gaan tot ontslagen.
  • Door de inkrimping van de werkingsmiddelen bespaart ook 36% van de verenigingen op het aanbod, hoewel ze dat zo lang mogelijk buiten schot houden.

BESPARINGSCIJFERS

  • De groenestroomsubsidie wordt afgebouwd, de ondersteuning van de Vlaamseregering voor (photo-voltaïsche) zonnepanelen daalt van 230 € naar 90 €/MWh.
  • De taks op de waterzuivering en sanering van het afvalwater gaat omhoog. Zowel de bovengemeentelijke als de gemeentelijke saneringsbijdraage van de gezinnen stijgtmet een kwart.
  • Vandaag heeft elk gezin recht op 100 kWh gratis stroom als basis en daarbij 100kWh gratis per gezinslid. Vanaf 2016 is het gedaan met de gratis stroom.
  • Vandaag heeft iedereen recht op 15m3 gratis water per persoon, ook dat valt vanaf 2016 weg.
  • Vlaamse energiewaakhond VREG zal het jaarlijks met 4,5 miljoen minder moeten doen.

GEVOLGEN

  • Door de verhoogde taks op waterzuivering en sanering verhoogt de waterfactuur in 2016 met 15%.
  • Omdat de Vlaamse regering de kost van de groenestroomsubsidies voor zonnepanelen doorfactureert aan alle gezinnen moet een gezin in 2016 dubbel zoveel betalen als in 2013, en in 2019 zelfs driedubbel zoveel.
  • De afschaffing van gratis water betekend per persoon een verhoging van de waterfactuur met ongeveer €50.
  • Door de invoering van een flexibel watertarief worden gezinnen die weinig water verbruiken beloond met een korting. Gezinnen die zich geen regenwaterput kunnen veroorloven, of afhankelijk zijn van een huisbaas omdat ze geen eigen huis hebben, worden het slachtoffer.

BESPARINGSGEGEVENS

  • Op de volledige regeringstermijn moet de VRT in totaal 36 miljoen euro missen, en in 2015 gaat het al om 18 miljoen euro.
  • Het Vlaams Audiovisueel Fonds moet 7,5% besparen op haar werkingsmiddelen.
  • Het Project Kranten in de Klas (KiK) wordt afgebouwd, het is nog niet duidelijk of de middelen volledig verschuiven naar Mediawijs.

GEVOLGEN

  • VRT (gevolgen driegen nog veel groter te worden door het transitieplan dat op tafel ligt)
    • Jobs
      • Er sneuvelen 129 jobs
      • De schade dreigt veel hoger op te lopen door het Transitieplan dat op tafel ligt.
    • Radio
      • Radio 2 zal ‘avondpost’ niet meer ontkoppeld uit de vijf provincies uitzenden.
      • Klara zal minder optredens capteren.
    • Televisie – Er wordt bespaard op aanbod
      • De dagprogrammering bij Canvas wordt geschrapt, en ook op laat avondprogrammatie wordt bespaard.
      • Er wordt minder sport uitgezonden.
      • Er sneuvelen drie fictie-slots bij één.
      • De zender op12 wordt afgevoerd.
      • Er worden minder middelen vrijgemaakt voor gala-uitzendingen.
      • Villa Politica moet besparen op het aantal opnamemiddagen.
      • Boekenprogramma’s zoals Man Over Woord, kunnen niet langer.
      • Ketnet moet minder inzetten op televisie (meer op digitale wereld)
    • Online
      • Cobra.be wordt opgedoekt.
      • Deredactie.be zal in de geschreven berichtgeving minder ruimte krijgen voor eigen content.
  • VAF – De besparingen bij het Vlaams Audiovisueel Fonds betekenen dat het VAF in plaats van twaalf nog maar tien films per jaar kan ondersteunen.

BESPARINGSGEGEVENS

Vlaamse besparingen

  • 5% op openbare bibliotheken.
  • 5% op Luisterpunt, bibliotheek voor mensen met een leesbeperking.
  • 5% op Zorgbib, ‘bibliotheek aan bed’ van het Rode Kruis.
  • 6% op Locus, het steunpunt bibliotheken, cultuur- en gemeenschapscentra, cultuurbeleid.
  • 10% op Bibnet, dat instaat voor positionering van Openbare Bibliotheken in de digitale wereld.
  • 20% op VVBAD, de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief en Documentatie.
  • Besparingen bij de provinciale diensten voor interbibliothecair leenverkeer.

Gemeentelijke besparingen

  • Het budget voor het lokaal cultuurbeleid verdwijnt vanaf 2016 in het gemeentefonds. Dat budget wordt daarbij met 5% gekort en voortaan niet meer geïndexeerd. De investering in de bibliotheken zal daardoor in veel gemeenten onder druk staan.

GEVOLGEN

  • Openbare bibliotheken moeten in 2015 verder besparen op alle facetten van de werking:
    • de collectie: bij 23% van de instellingen,
    • de werking: bij 34% van de instellingen
    • het personeel: bij 40% van de instellingen
  • De collecties verschralen en worden minder divers.
  • Er is minder geld voor activiteiten rond leesbevordering, mediawijsheid, digitale inclusie…
  • Er is minder personeel om mensen te begeleiden en activiteiten te organiseren.
  • De Universitaire Bibliotheekopleiding IBW (UAntwerpen), de enige universitaire opleiding over informatiebeheer en bibliotheken in Vlaanderen, verdwijnt. Er is minder instroom van goed opgeleid personeel, net op een moment dat veel medewerkers met pensioen gaan.
  • De budgetten voor openbare bibliotheken worden niet meer geoormerkt. Gemeenten mogen het geld in de toekomst ook voor andere doeleinden gebruiken. De verplichting van elke gemeente om een bibliotheek te hebben valt weg.

BESPARINGSGEGEVENS

  • Besparing van 75 miljoen bij het Vlaams Infrastructuurfonds VIF.
  • De Lijn: 3,3% bijkomende besparing in 2015 (= 34 miljoen euro).
  • Vlaamse Stichting Verkeerskunde: 5% besparing.
  • Aankondiging dat bij Mobiliteit en Openbare Werken 288 banen van ambtenaren worden geschrapt.
  • Daling van het investeringsniveau voor fietspaden wegens gebrek aan budget.
  • Besparing op tussenkomst van gemeenten en steden voor bepaalde doelgroepen bij De Lijn.

GEVOLGEN

Hogere tarieven

  • Tarieven De Lijn duurder. Een rit: van 1,3 naar 3 euro. Tienrittenkaart: van 10 naar 14 euro. Omnipas: van 249 naar 294 euro.
  • 65 plussers: van gratis naar 50 euro per jaar.
  • (Gesubsidieerde) gemeentekaart: van 6 naar 10 euro.
  • Afschaffing gratis-tarief voor kinderen tussen 6 en 11 jaar.
  • Afschaffing gratis Buzzy Pazz voor het derde kind.
  • Afschaffing kortingkaart voor grote gezinnen bij De Lijn.

De Vlaamse regering laat het concept ‘basismobiliteit’ los. Dat betekent voor het aanbod van De Lijn concreet:

  • Afbouw van het aanbod voor weekdagen na 22 u.
  • Afbouw van het aanbod in weekends voor 10 u en na 19 u.
  • Afbouw van het aanbod snel- en belbussen. 13 belbusgebieden geschrapt. In nog 3 belbusgebieden valt het aanbod op zondag weg. Alle zondagse belbussen voor 10 u en na 19 u geschrapt.
  • De afbouw van het aanbod zorgt voor langere, tragere trajecten en verbindingen.
  • Intussen vergroot de kans op vervoersarmoede voor de gezinnen: dan kunnen zij om de een of andere reden niet meer op de plaats geraken waar ze moeten zijn.

Overige besparingsgevolgen

  • 15 van de 43 fietspunten aan stations verdwijnen.
  • Ecologisch leiden de besparingen tot meer verkeer en meer uitstoot van fijn stof en CO2.

BESPARINGSGEGEVENS 2015

Afbouw nieuwe initiatieven

  • De Vlaamse regering besliste voor 2015, 2016 en 2017 geen nieuwe cultureel-erfgoedconvenants meer af te sluiten, ‘om budgettaire redenen’. Ze stelt hier pas nieuwe convenants in het vooruitzicht voor de periode 2018-2020 ‘eveneens onder voorbehoud van beschikbare kredieten’.

Besparingen op de werkingskosten

  • 20% besparing op de erfgoedconvenants met daarnaast ook nog eens 7,5% op de projecten.
  • 4 % op de musea en archieven (collectiebeherende instellingen) en op de Vlaamse Erfgoedbibliotheek.
  • 5 % op alle andere activiteiten en publicaties van cultureel erfgoed
  • 4 % op het IJzermemoriaal.
  • 7,5% op steunpunt FARO, bovenop eerdere 12,5% inleveringen.
  • 0,4 miljoen euro op het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen.
  • Bij de begrotingscontrole werd de indexaanpassing, die al verrekend was in de werkingssubsidies 2015, wegens de lage inflatie weer ongedaan gemaakt: volgde een vermindering van het tweede voorschot op de werkingssubsidies voor 2015.
  • Voor 2016 zijn de werkingssubsidies aan intergemeentelijke samenwerkingsverbanden voor de uitvoering van het cultureel-erfgoedbeleid in 2017-2020 geschrapt.

Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media

  • Op 1 april 2015 gebeurde de fusie van de diverse agentschappen (o.m. het agentschap Kunsten en Erfgoed) naar het nieuwe Departement Cultuur Jeugd Sport en Media. Ook dat is een besparingsoperatie. Personeelsleden die spontaan vertrekken worden niet vervangen. De Afdeling Erfgoed zag haar ploeg zo sterk afgebouwd dat ze nog nauwelijks de capaciteit heeft voor deskundige en kwaliteitsvolle opvolging van de sector.

GEVOLGEN

  • Er dringt zich al jarenlang een inhaaloperatie op in de sector van het cultureel erfgoed. Al wordt dat ook breed politiek erkend, toch gaat de schaar in de schaarse budgetten. In musea is de situatie schrijnend.
  • De erfgoedconvenants moeten het met ongeveer 20% minder doen in vergelijking met 2014. Dat kleinere budget moet bovendien worden verdeeld onder méér erfgoedcellen dan voorheen.
  • Steunpunt FARO moet personeel laten afvloeien en het budget van Erfgoeddag inperken. Dat schaadt het lokale erfgoed-aanbod naar de burgers.

BESPARINGSGEGEVENS

  • De kerntakenoefening van de Vlaamse regering geeft als resultaat dat bij de Vlaamse ambtenarij 886 banen (FTE) verdwijnen. Met o.a. 288 geschrapte FTE’s bij Mobiliteit en Openbare Werken.
  • Daarbovenop moeten de beleidsdomeinen nog meer banen schrappen om uiteindelijk tot de afbouw van de Vlaamse ambtenarij met 1950 banen (in 2019) te komen. Ter herinnering: de vorige Vlaamse regering heeft onder toenmalig minister van Bestuurszaken Geert Bourgeois het personeelsbestand al met 7,5 procent afgebouwd.
  • Het gaat bij de verdere afbouw o.a. om 468 ambtenaren minder bij Mobiliteit en Openbare Werken, 118 minder bij Cultuur, Jeugd, Sport en Media, 443 bij Leefmilieu, Natuur en Energie enzovoort. Het blijft afwachten of de regering deze concrete plannen zal waarmaken.
  • Het Provinciefonds wordt geschrapt, een besparing van 37 miljoen in 2015.
  • De niet-thematische verloven voor Vlaamse ambtenaren doven uit. Een besparing van 9 miljoen in 2015 en van 208 miljoen over de hele legislatuur.

GEVOLGEN

  • Extra besparingen in de werking van provincies door verdwijning Provinciefonds.
  • Provinciale steun voor sociale woningen, cultuur, sport, jeugd, bosgroepen enz. verdwijnt omwille van de opheffing van het Provinciefonds.

BESPARINGSGEGEVENS

  • De middelen voor gesubsidieerde contractuelen (gesco’s) worden overgedragen aan de lokale besturen, daarbij wordt het budget met 5% teruggedraaid, het equivalent van 1800 jobs. De besparing moet in 5 jaar 93 miljoen opleveren.
  • Door besparingen in het budget van de werkervaringsprojecten WEP+ voor langdurig werkzoekenden verdwijnen 3.000 jobs.
  • Elders wordt nog 15 miljoen bespaard in de sociale tewerkstelling. Het groeipad voor de sociale economie wordt voor 2 jaar geschrapt.
  • Het budget voor de opleidingscheques wordt verder teruggedraaid. Het systeem wordt voortaan bijna exclusief gericht op laag- en middengeschoolden. De maatregel moet over 13 jaar 13 miljoen opleveren.
  • De voorwaarde voor dienstenchequebedrijven om 60% van hun vacatures in te vullen met werklozen, werd afgevoerd.
  • De Vlaamse ambtenaren moeten tegen 2019 1.950 banen inleveren. (Zie het domein bestuurszaken.)

Deze website heeft cookies nodig om goed te kunnen werken. Meer info

Deze website heeft cookies nodig om goed te kunnen werken. Als je klikt op "Accepteren" hieronder, dan geef je toestemming voor het gebruik van cookies.

Sluiten